446  H.  Die  dänischen  Sprachveskripte  vom  Jahre  1851  und  ihre  Folgen.

deutschen  wie  seiner  jütischen  Nebensprache  aus  dem  Kirchspiel  Tolk
zum  Vergleich  folgen  zu  lassen.  1)

In  Angeln  is  de  öbergang  I(öwergang]  von  dat  Dütsche  in  dat  Dänsche;
süden  von  de  Sli  sprikkt  ken  minsch  dänsch  un  noren  snorden]  von  de  sdem]
Flensborger  Wyt  sprikkt  man  ken  dütsch.  In  Angelm  versteit  man  beide
spiaken,  un  de  vorer  hälfte  kann  ok  beide  spraken  spreken,  utnamen  en  del
von  de  junge  [jungen]  lüde.  Dagegen  sind  (sünd]  in  de  Iden]  süder  del
man  enige  ole  lüde,  de  dänsch  spreken  können.  De  stadt  Flensburg  is
meistto  ganz  dütsch;  da  is  man  een  dänsche  prester  un  gar  ken  dänische
  schol;  de  dütsche  (dütschen]  städe  langen  wider  hen  af  nabt  Then
nah]  noren  as  de  dütsche  (dütschen]  dörper.  De  dütsche  sprak  bredet  sik
in  Angeln  immer  Hümmer]  mehr  ut,  un  dat  dänsche  ritterert  Dah  noren  to.
Kaspeln,  wo  vör  föftig  jahr  binah  luter  dänsch  spraken  worr.  sind  (sündl
nu  meistto  ganz  dütsch  word'n,  tum  bispil:  Ulsby,  Satrup,  Thumby,  Boel.
De  dütsche  sprak  is  nicht  alleon  dör  de  (den]  hannel  mit  de  dütschen,  de
is  ek  dör  karken  un  scholen,  de  alliohopen  dütsch  sind  (sündl,  öber  Iöwerl
dat  dänsche  herr  wordn,  dadör  hett  dat  angelsche  dütsch  vel  hochdütsche
wörer  Iwör]  in  sik  upnamen.  Op  de  Flensburger  kant  ward  dat  dütsche
noch  wat  dänsch  utspraken,  se  seggen  dar  slank  weg:  dat  barch,  dat  disk;
ik  beff  to  skol  wesen;  min  strümpen  sind  fei  natt;  de  skap  gan  in  de
skoster  sin  läkk  (koppel);  ik  geit,  ik  steiht  u.  s.  w.,  doch  is  dat  man  op  de
buterste  kant.  In  de  sden]  öbrigo  (öwrigen]  del  von  Angeln  is  aber  lawerst)
ok  vel  verschel  op  de  sprak,  knap  twe  kaspeln  sind  (sünd]  to  finnen,  de
nich  in  welke  wörer  von  enanner  afwiten.  Wenn  dat  biere  s[dit  oder  dat
en]  kaspel  seggt:  „de  baberste“,  so  seggt  dat  dare  sdat  annerl:  „de  böberste“
un  dat  dridde  (drüddel:  de  böbelste  (holsteinisch:  bowerste  oder  böwerstel.
Wat  hier  schreben  Ischrewon]  is.  is  Satruper  kaspelsch  dütsch,  dat  so  wat
in  de  mirr  is.

In  de  letzte  letzten]  jahren  is  hier  ümbi  in  de  wochenbläder  en  rüälige
lhäßli)  strid  öber  föwer]  de  dänsche  un  dütsche  sprak  wesen,  wo  wit  en
jeder  (jede!]  von  de  beiden  gaen  schall.  Aber  sawerst]  de  Angler  hebben  sik
wenig  darnah  [(daran]  kehrt,  se  sind  (sündsl  in  de  wisse  menung,  dat  man
se  lehr]  mit  to  dat  dütsche  rekent,  un  80  vel  se  sik  ok  sonst  nok  gefallen
leton,  wenn  se  man  ken  kosten  davon  hebben,  so  wurr  et  (dat]  doch  wol
temlich  unruhig  ward'n,  wenn  hier  de  dänsche  sprak  infört  ward'’n  scholl.  “

1)  Firmenich,  Germaniens  Völkerstimmen  I.  36  ff.,  erschienen  ohne  Jahreszahl,
  wahrscheinlich  aber  1843;  2.  Band  1846;  auch  hier  wird  dänisch  immer  für
die  jütische  Mundart  und  deutsch  für  plattdeutsch  gebraucht.  Wohlweislich  gibt
Allen  1I.  396  nur  den  Anfang  wieder.  Um  den  Unterschied  von  dem  holsteinischen
  Niederdeutsch  klar  zu  machen,  füge  ich  die  holsteinischen  Formen  in  eckigen
Klammern  neben  den  abweichenden  anglischen  in  diesem  wie  in  dem  folgenden
Stücke  hinzu.  Vergl.  desselben  Verfassers  Schilderung  oben  S.  98  u.  432.